«
»

Competition, M?ori Language Week, Māori literature

Māwhai Tuhi, rā whakamutunga – Rāmere!

31.07.15 | 6 Comments

E ngā kaituhituhi o te motu nei kua tae te wā e hoa mā, te wā whakakapi i te pakiwaitara! Kei a koutou ngā kupu whakakapi, mai i ō koutou ihomatua, ō koutou pūkenga auaha. Aue!! Te maha o ngā tuhituhinga kua tae mai inanahi.  Ko te urupounamu tēnei, ko tēhea tā mātou whiringa mo tē rā tuawhā? Ko te whakautu rā, ko T.J. Tēnā koe e T.J.   Anana!!! ka hanga mahere a Nake rāua ko Whaitaitai, ka aha ngā tamariki??? Kei a koutou te mana… Ānei te paki i tēnei rā…

‘Tākiri mai te ata, tākiri mai te awatea …’ Kei te whakarongo ngā taringa, engari kua kapi ngā whatu. I oho mōata mātou kia tae mai ki konei. Engari, kei te hiamoe tonu au. Ka panaia tōku tuara, ka hongi tōku ihu i te papa. “E oho Mata, titiro!” Ka rangona te auē o ōku hoa, “Whuuuu …” Anga atu ana tōku kanohi ki waho ki te moana, “Ehara …” “Ehara tonu! He aha tērā?” tāku hāmama ki ōku hoa. “Tē aro i a au tērā ika nui.” te whakautu a tōku hoa. “Te āhua nei he marakihau, arā he taniwha. Tirohia ki ōna whatu muramura.” “Āe mārika! Ira tōna tāwiriwiri e tātā ana i te wai i Te Moana i Raukawakawa” “He parihau ōna? Pērā i te tarākona?” “Me te mea nei, āe!” “Whuuuu! Tērā pea ka hoki mai a Ngake e rapu ana i a … “Whataitai!!! Kātahi ka, rongo ngā tāngata o Te Whanga-nui-a-tara te papa e neke ana. Tērā pea, ko whataitai tērā e oho ana? Ka rongo a Ngake i tētahi rū, ka kaukau totika. Āe mārika!! Ko Whataitai tērā e oho ana. E kore rawa! He tino whitinga a Ngake, ā, ka noho ā…..” Ka kōhimuhimu atu a Ngake ki a Whātaitai, “E hoa, kua hoki mai ahau, tērā pea ka haere mai koe ki tōku taha ki te moana, tākaro ai, kaukau ai, ki te papamoana o Te Moana-tāpokopoko-a-Tāwhaki!”. Ka menemene a Ngake. Engari nā wai rā kua poururu mai tōna kanohi nā te kore whakautu a Whātaitai. “E hoa, kei te pai koe?” te kōrero a Ngake. “Āe mārika! Pārekareka ana tō whakaaro e hoa” te whakautu a Whātaitai. “Engari… ” kua powharu au ki te whenua nei” te körero a Whätaitai. “Uuuuu äe! Kei te tika koe e hoa. Me aha täua?” te körero a Ngake. “E hoa, me haere koe ki te kimi äwhina, ehara i te mea e ähei ana koe me tö kötahi ki te whakauru atu i ahau ki te wai anö” te whakautu a Whätaitai. “Kei te tika anö koe e hoa. Taihoa! I taku haerenga mai ki könei, i kite au tëtahi hunga tamariki ki te onepü o te moana, tërä pea ka äwhina rätou i a täua”. Nö reira ka kauhoe atu a Ngake ki te kimi i te hunga tamariki. I………

Tukuna mai tō whiti ki raro nei, kei te whārangi Māwhai Tuhi rānei. Karawhiua!


6 entries for “Māwhai Tuhi, rā whakamutunga – Rāmere!

  1. Pohutukawa says:

    a ia e hoki ana ki Te Moana i Raukawakawa, ka wareware i a ia ki te huarahi e tika ana, kia kimi i te hunga tamariki. I te rangiruatanga ā Ngake, kua hurihuri haere tōna kaukau. Ka tū ia, ka rongo ia ki ētahi reo pekerangi. Ka huataki tōna māhunga i te moana, ka titiro , ka kitea e ia i te hunga tamariki me tōna pekepeke haere kia kitea e rātou i a ia. Ka kitea rātou i a Ngake , Ka kauhoe a Ngake ki a Whātaitai. Ka whai ngā tamariki i a ia, ka kitea e rātou i a Ngake ka hūtia rātou i a Whātaitai ka hari ka koa te katoa. Ka hoki a Ngake rāua ko Whātaitai ki Motu Kairangi ki te tiaki i te moana.

  2. Delaynie says:

    …tōna taenga atu ki te onepū i tūtaki a Ngake i te hunga tamariki. “Aaaa he aha tērā kei rō moana?” te hāmama a Mata. Tūwiriwiri a Āraiteuru. “He ōrite tērā ki tētahi taniwha” te whakautu a Te Ureia. “Ko Ngake tōku ingoa. He taniwha nō Te Whanganui-a-Tara.” “He aha tōu hiahia e Ngake?” te pātai a Mata. “Kua powharu tōku hoa a Whātaitai i te taha moana. E āhei ana koutou te āwhina i a māua?” te pātai a Ngake. “Aē mārika!” te whakautu a Āraiteuru. I hoki a Ngake rātou te hunga tamariki ki a Whātaitai. I āwhina, i tuku kia rere, i hoki a Whātaitai ki te taha o Ngake.

  3. Tama says:

    I te taenga atu o Ngake ki te taha moana. Ka taea e ia te kite i te hunga tamariki. Ka tïmata a Ngake ki te pöhutu haere ki te moana kia kite te hunga tamariki i a ia. I a Mata e noho ana ki te moana me te hanga he whare onepü, ka kite ia i a Ngake a ka kï ia “Tïtiro e hoa mä! Kua hoki mai a Ngake, ëngari kei te aha ia?” Ka rangona a Ngake ki ngä körero a Mata, nö reira ka tere atu tana kauhoe atu. “E hoa mä! Me whai tätou i a ia” Nö reira ka whai te hunga tamariki i a Ngake. Kua tae atu rätou ki a Whätaitai , ä, ka kite rätou e powharu ana. Nö reira ka hutia te hunga tamariki i a Whätaitai , ä, kätahi ka kauhoe atu rätou me te harikoa katoa o tö räua wairua.

  4. Waimirirangi says:

    I hoki a Ngake ki aua tamariki. I kuraina rātou i Te Kura Kaupapa Māori o Ngā Mokopuna. Ka tono atu a Ngake ki a rātau, kia āwhina ai i a ia. Nō reira ka whakaeke rātau ki tōna tuara, pēnei i a Paikea. Kātahi ka haere rātau ki a Whātaitai. Ka pātai ngā tamariki “me pēhea mātau e āwhina?” Ka whakautu a Ngake “mā ngā raupō ka kume tātau i a Whātaitai”. Nō reira ka tīmata rātau, engari tē taea. Kātahi ka tohutohu a Ngake ki ngā tamariki ki te waiata hei āwhina i a rātau. Ka tīmata rātau. Engari nā te kaha o ō rātau reo waiata ka amuamu ētahi tāngata whairawa o tērā rohe ki te Kaunihera o Te Whanganui-a-Tara. Kāore e roa ka tae mai tētahi kaimahi o te kaunihera kia whakamutu ai tō rātau reo waiata. Nā te riri o ngā tamariki ka tīmata rātau ki te haka. Nā te riri o Whātaitai ka tīmata ia ki te nukunuku. Pakō!!! Ka rū te whenua.

  5. Wayne says:

    I tutaki a Ngake i te hunga tamariki, “Mata! Mata!” te hāmama o Ngake “Ae! He aha?” te whakahoki kōrero ki a Ngake. “E minaka ana ahau mō ētahi āwhina?” “mō te aha e Ngake?” “kia tukua I tōku whanaunga ki te moana anō”. I whai te hunga tamariki ia Ngake, I tae atu ki te wāhi i powharu ai a Whātaitai. I kī atu ahau kia Whātaitai “ paku oioi koa Whātaitai”, i paku te rū o te whenua, ā, I paku whakatangatanga hoki a Whātaitai. I oioi a Whataitai ia te meneti kia puta ia, ā, tē horo te tāone tē tuki i ngā tangata. I paku oioi anō ia,ā, i puta ia i tōna tārore. Roa te wā toromāhanga ia i te whenua nei. I tino hiamo ratou katoa i hoki atu a Mata me ōna hoa ki te kainga moe ai, i kauhoe atu a Ngake raua ko Whātaitai ki te takaro pērā i ngā rā o mua. “Me uaua ka kite i te taniwha i roto i te whenua inaianei”.

  6. stacey says:

    I au e tamariki ana i haere mai a Ngake ki te kimi i tōna mangainga, ā, kua tiro whakaarunga, kua tiro whakararo hoki engari te taea a Ngake ki te kimi i a ia. I tētahi rangi i tai mai tēnei taniwha te mohio ahau ki a ia, a i pātai ahau ki tōku Pāpā ka whakautu mai a Pāpā a ko tērā tau tipuna a Ngake, i te wā i tai mai a Ngake ki utu i whakaaro ahau me haere mai ki te whakatō ia koe ki ahau.Kua tae mai te wā me haere a ngake ki te Moananui-a-kiwa! Kua rū te whenua anō, tihei mauri rā.


«
»